Wiele osób bagatelizuje uczucie suchości w ustach, traktując je jako coś normalnego. Tymczasem przewlekła suchość w jamie ustnej, czyli kserostomia, to realna dolegliwość, która może mieć poważny wpływ na zdrowie zębów i całego organizmu. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest kserostomia, jakie są jej przyczyny i objawy oraz jak wygląda leczenie kserostomii.
Czym jest kserostomia?
Kserostomia to choroba objawiająca się silnym, utrzymującym się uczuciem suchości w jamie ustnej, spowodowanym zaburzeniem wydzielania śliny. Ślina odgrywa kluczową rolę w codziennym funkcjonowaniu jamy ustnej – ułatwia gryzienie i przełykanie pokarmu, nawilża tkanki miękkie, chroni je przed mechanicznymi uszkodzeniami i podrażnieniami chemicznymi, a dodatkowo zabezpiecza zęby przed próchnicą. Gdy śliny brakuje, pojawiają się trudności w spożywaniu pokarmów, podrażnienia i bolesne pieczenie języka oraz znacznie zwiększone ryzyko próchnicy.
Rodzaje kserostomii
Wyróżnia się dwie postaci choroby:
- Kserostomia prawdziwa – występuje wtedy, gdy faktycznie dochodzi do ograniczenia ilości wydzielanej śliny.
- Kserostomia rzekoma – uczucie suchości pojawia się mimo prawidłowej pracy ślinianek; najczęściej ma podłoże psychiczne (np. stres, lęk).
Przyczyny i objawy kserostomii
Najczęstszą przyczyną kserostomii jest przyjmowanie niektórych leków. Dolegliwość może być też efektem zaburzeń pracy tarczycy, terapii onkologicznej, cukrzycy, ostrej niewydolności nerek, anemii lub niedoboru witamin z grupy B. Do najczęściej zgłaszanych przez pacjentów objawów należą:
- nieświeży oddech
- zaburzone odczuwanie smaków
- ból i pieczenie języka
- nasilona próchnica i częstsze infekcje jamy ustnej
Leczenie kserostomii
Podstawą skutecznego leczenia kserostomii jest ustalenie jej przyczyny – nie ma sensu leczyć wyłącznie objawów, jeśli źródło problemu leży gdzie indziej, np. w chorobie ogólnoustrojowej lub przyjmowanych lekach. Konkretny schemat leczenia musi więc być dobrany indywidualnie i najczęściej wymaga współpracy stomatologa z lekarzem prowadzącym leczenie choroby podstawowej (diabetologiem, endokrynologiem czy onkologiem).
Niezależnie od przyczyny, pomocne bywają preparaty nawilżające błonę śluzową oraz płukanki do jamy ustnej, które pobudzają ślinianki do pracy i łagodzą uczucie suchości. Ze względu na zwiększone ryzyko próchnicy, osoby z kserostomią powinny szczególnie dbać o systematyczną higienę jamy ustnej oraz częściej niż zwykle odwiedzać dentystę na wizyty kontrolne.
Kiedy zgłosić się do dentysty?
Jeśli uczucie suchości w ustach utrzymuje się dłużej niż kilka dni i nie ustępuje po zwiększeniu ilości wypijanych płynów, warto skonsultować się ze stomatologiem. Wczesna diagnoza pozwala nie tylko złagodzić dokuczliwe objawy, ale przede wszystkim ochronić zęby przed przyspieszoną próchnicą, która jest częstym powikłaniem nieleczonej kserostomii.
Zobacz też
Więcej na ten temat
Brak śliny w jamie ustnej – przyczyny (heraeus-dental.pl)
