Paradontoza, czyli zapalenie przyzębia, to jedna z najczęściej występujących chorób jamy ustnej – dotyka niemal tak dużą część populacji jak próchnica. To poważne schorzenie, które we wczesnym stadium może przebiegać bez wyraźnego bólu, a nieleczone prowadzi do rozchwiania i utraty zębów. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest paradontoza, jakie są jej rodzaje i etapy rozwoju oraz czym leczyć paradontozę na poszczególnych etapach choroby.
Co to jest paradontoza?
Paradontoza to potoczna nazwa przewlekłego zapalenia przyzębia, czyli tkanek otaczających i podtrzymujących ząb (dziąseł, więzadła przyzębnego oraz kości wyrostka zębodołowego). Główną przyczyną choroby jest niewłaściwa higiena jamy ustnej, która prowadzi do gromadzenia się płytki bakteryjnej i kamienia nazębnego. Znaczenie mają też uwarunkowania genetyczne, ogólne osłabienie organizmu oraz palenie papierosów. Osoby, których bliscy chorowali w przeszłości na paradontozę, powinny odwiedzać gabinet stomatologiczny częściej niż zwykle, ponieważ predyspozycje do tej choroby bywają dziedziczne.
Rodzaje paradontozy
Wyróżnia się kilka rodzajów zapalenia przyzębia, różniących się przebiegiem i grupą wiekową, której najczęściej dotyczą:
- Typowe (przewlekłe) zapalenie przyzębia – najpowszechniejsza postać, dotyczy około 70% chorych. Prowadzi do stopniowego rozchwiania zębów i najczęściej pojawia się po 30. roku życia.
- Gwałtownie postępujące zapalenie przyzębia – rzadsza postać (ok. 5% przypadków), może rozwijać się już w okolicach 20. roku życia i szybko prowadzi do zaniku kości wyrostka zębodołowego.
- Młodzieńcze zapalenie przyzębia – dotyczy mniej niż 1% chorych, pierwsze objawy mogą pojawić się już około 13. roku życia, a choroba niszczy kość zdecydowanie szybciej niż postać klasyczna.
Objawy i etapy rozwoju paradontozy
We wczesnym etapie paradontoza często nie daje wyraźnego bólu, dlatego bywa lekceważona. Charakterystycznym sygnałem jest nadwrażliwość odsłoniętych szyjek zębowych. W miarę postępu choroby pogłębiają się tzw. kieszonki dziąsłowe, w których gromadzą się bakterie i resztki pokarmu – to sprzyja stanom zapalnym objawiającym się obrzękiem i zaczerwienieniem dziąseł. Do typowych objawów należą również:
- krwawienie dziąseł podczas szczotkowania zębów
- nieprzyjemny zapach z ust
- obniżanie się dziąseł i odsłanianie korzeni zębów
- w zaawansowanym stadium – rozchwianie, a nawet wypadanie zębów
Kamień nazębny gromadzący się w okolicy dziąseł powoduje ich obniżanie i odsłonięcie korzeni, co dodatkowo sprzyja rozwojowi próchnicy korzeniowej i postępującemu zanikowi kości. Dlatego w późniejszym wieku, często w okresie menopauzy, zęby mogą zacząć się chwiać i wypadać – bywa, że utrata kilku zębów następuje w ciągu zaledwie kilku miesięcy.
Czym leczyć paradontozę?
Leczenie paradontozy zależy od stopnia zaawansowania choroby. We wczesnym stadium kluczowe znaczenie ma profesjonalne czyszczenie zębów – skaling naddziąsłowy i poddziąsłowy, który usuwa kamień nazębny i płytkę bakteryjną będące główną przyczyną stanu zapalnego. W bardziej zaawansowanych przypadkach konieczne bywają zabiegi periodontologiczne, a przy znacznym rozchwianiu zęba – niestety czasem jedynym rozwiązaniem pozostaje jego usunięcie i późniejsza odbudowa protetyczna.
Osoby z grupy ryzyka (obciążenie genetyczne, palenie tytoniu, cukrzyca) powinny po 30. roku życia regularnie wykonywać kontrolne zdjęcia rentgenowskie pokazujące stan kości wyrostka zębodołowego. Zamiast zastanawiać się, czym leczyć paradontozę, gdy choroba jest już zaawansowana, znacznie skuteczniej jest jej zapobiegać poprzez systematyczną higienę i regularne wizyty kontrolne co pół roku.
Najczęstsze pytania o paradontozę
Czy paradontoza jest wyleczalna? We wczesnym stadium tak – regularny skaling i poprawa higieny potrafią zatrzymać rozwój choroby. Zaawansowanej paradontozy nie da się w pełni cofnąć, ale odpowiednie leczenie spowalnia jej postęp i chroni pozostałe zęby.
Czy paradontoza boli? We wczesnej fazie zwykle nie – dominuje nadwrażliwość szyjek zębowych i krwawienie dziąseł. Ból pojawia się dopiero przy zaawansowanym stanie zapalnym.
Jak często badać się profilaktycznie? Osoby z grupy ryzyka powinny odwiedzać stomatologa co 6 miesięcy, a po 30. roku życia rozważyć okresowe zdjęcia rentgenowskie kontrolujące stan kości.
Zobacz też
Więcej na ten temat
Paradontoza – przyczyny, objawy, leczenie (wieliczka-dentysta.pl)
